Nghỉ hưu trước tuổi 2026: bị trừ bao nhiêu % lương hưu?
Nghỉ hưu trước tuổi vì suy giảm khả năng lao động bị trừ 2% lương hưu mỗi năm, mức trừ này theo suốt đời. Ai làm nghề nặng nhọc đủ 15 năm được nghỉ sớm tối đa 5 năm mà không bị trừ.

Nghỉ hưu sớm vài năm thì lương hưu bị trừ bao nhiêu? Câu trả lời không phải một con số duy nhất: mức trừ 2% mỗi năm chỉ áp dụng cho một nhóm, còn nhiều nhóm khác được nghỉ sớm mà không bị trừ đồng nào.
Tuổi nghỉ hưu chuẩn năm 2026 là bao nhiêu?
Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi. Đây là lộ trình tăng dần theo Bộ luật Lao động 2019: nam tăng 3 tháng mỗi năm đến 62 tuổi vào năm 2028, nữ tăng 4 tháng mỗi năm đến 60 tuổi vào năm 2035.
Mọi trường hợp nghỉ trước tuổi chuẩn đều phải thuộc diện được luật cho phép. Không có chuyện tự nguyện xin nghỉ sớm vì muốn nghỉ.
Nghỉ sớm bị trừ 2% mỗi năm - chỉ áp dụng cho trường hợp nào?
Mức trừ 2% mỗi năm chỉ áp dụng cho diện suy giảm khả năng lao động, theo khoản 3 Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ 1/7/2025):
- Nghỉ trước tuổi mỗi năm đủ 12 tháng: giảm 2% tỷ lệ hưởng.
- Nghỉ trước từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng: giảm 1%.
- Nghỉ trước dưới 6 tháng: không giảm.
- Mức trừ này là vĩnh viễn, theo suốt đời hưởng lương hưu.
Điều kiện nghỉ sớm diện này (Điều 65): có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên, lưu ý thời gian đóng BHXH tự nguyện không được tính vào điều kiện 20 năm này, và được Hội đồng giám định y khoa kết luận suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên:
- Suy giảm từ 61% đến dưới 81%: nghỉ sớm tối đa 5 năm.
- Suy giảm từ 81% trở lên: nghỉ sớm tối đa 10 năm.
- Suy giảm từ 61% trở lên và có từ đủ 15 năm làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm: được nghỉ hưu ngay, không xét tuổi.
Ai được nghỉ sớm mà không bị trừ lương hưu?
Nhóm nghỉ sớm không bị trừ (Điều 64) cần có từ đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên và thuộc một trong các trường hợp sau, tỷ lệ hưởng tính theo thời gian đóng, không áp dụng mức trừ 2% mỗi năm:
- Có từ đủ 15 năm làm nghề nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục do Bộ Nội vụ ban hành, hoặc làm việc ở vùng đặc biệt khó khăn: nghỉ sớm tối đa 5 năm.
- Có từ đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò: nghỉ sớm tối đa 10 năm.
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công an, cơ yếu, công nhân và viên chức quốc phòng: nghỉ sớm tối đa 5 năm hoặc 10 năm tùy tính chất nghề, công việc.
- Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.
- Giáo viên mầm non nghỉ hưu theo Luật Nhà giáo 73/2025/QH15 (hiệu lực từ 1/1/2026).
Lương hưu tính như thế nào?
Lương hưu hằng tháng bằng tỷ lệ hưởng nhân với mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH. Theo Điều 66 Luật Bảo hiểm xã hội 2024:
- Lao động nữ: 15 năm đóng BHXH = 45%, mỗi năm thêm cộng 2%, tối đa 75% (đạt ở 30 năm).
- Lao động nam: 20 năm đóng BHXH = 45%, mỗi năm thêm cộng 2%, tối đa 75% (đạt ở 35 năm).
- Điều kiện hưởng lương hưu tối thiểu theo luật mới là từ đủ 15 năm đóng BHXH, giảm từ 20 năm theo luật cũ.
Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu (Điều 68): nam đóng trên 35 năm, nữ đóng trên 30 năm thì mỗi năm đóng vượt được hưởng 0,5 lần mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.
Ví dụ: nghỉ sớm 1 năm 8 tháng thì lương hưu còn bao nhiêu?
Bà A, 55 tuổi, làm việc trong điều kiện bình thường, bị suy giảm khả năng lao động 61%, có 32 năm 4 tháng đóng BHXH bắt buộc, nghỉ hưu từ 1/10/2025. Tuổi nghỉ hưu chuẩn của bà là 56 tuổi 8 tháng, nên bà nghỉ sớm 1 năm 8 tháng.
- Tỷ lệ hưởng: 15 năm đầu = 45%, 17 năm tiếp theo nhân 2% = 34%, 4 tháng tính là nửa năm nhân 2% = 1%. Tổng là 80%, nhưng chỉ tính tối đa 75%.
- Mức trừ do nghỉ sớm: 1 năm đủ = 2%, 8 tháng lẻ (từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng) = 1%. Tổng trừ 3%.
- Tỷ lệ hưởng thực tế = 75% - 3% = 72%.
- Nếu mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của bà A là 10 triệu đồng/tháng thì lương hưu = 10.000.000 x 72% = 7.200.000 đồng/tháng.
- Trợ cấp một lần: bà A đóng vượt 30 năm là 2 năm 4 tháng, tính 2,5 năm nhân 0,5 lần = 1,25 tháng lương bình quân = 12.500.000 đồng với mức bình quân 10 triệu đồng.
So sánh: cùng bà A, nếu nghỉ sớm đủ 5 năm thì trừ 5 x 2% = 10%, tỷ lệ hưởng còn 75% - 10% = 65%, lương hưu còn 6.500.000 đồng/tháng với cùng mức bình quân 10 triệu đồng.
Tóm lại, trước khi quyết định nghỉ hưu sớm, người lao động cần xác định mình thuộc diện Điều 64 hay Điều 65. Thuộc diện Điều 64 thì nghỉ sớm không bị trừ. Thuộc diện Điều 65 thì mỗi năm nghỉ sớm trừ 2% tỷ lệ hưởng, vĩnh viễn. Và không ai được tự xin nghỉ sớm ngoài hai diện này.


