Người yêu cũ tung ảnh nhạy cảm lên mạng: có thể ngồi tù, nạn nhân đòi bồi thường tới 23,4 triệu đồng
Tung ảnh nhạy cảm của người yêu cũ lên mạng có thể bị phạt hành chính 5-15 triệu đồng, truy cứu hình sự với khung tù từ 3 tháng đến 2 năm, và phải bồi thường tổn thất tinh thần tối đa 23,4 triệu đồng.

Chia tay xong, người yêu cũ đăng ảnh nhạy cảm của bạn lên mạng. Một tấm ảnh có thể khiến bạn mất việc, mất danh dự. Còn người đăng thì đối mặt với những gì? Câu trả lời: phạt hành chính, phạt tù và bồi thường tiền.
Đăng ảnh nhạy cảm của người khác lên mạng có vi phạm pháp luật không?
Có, và vi phạm cùng lúc 3 quyền được Bộ luật Dân sự 2015 bảo vệ: quyền của cá nhân đối với hình ảnh (Điều 32), danh dự, nhân phẩm, uy tín là bất khả xâm phạm (Điều 34), đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình là bất khả xâm phạm (Điều 38). Việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác.
Người bị tung ảnh có quyền yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi, gỡ bỏ nội dung, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.
Phạt hành chính bao nhiêu?
Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP, quy định mức phạt đối với cá nhân như sau. Khoản 1, lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân: mức phạt đối với cá nhân là 5.000.000-10.000.000 đồng. Khoản 2, tiết lộ thông tin thuộc bí mật đời tư của cá nhân mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự: mức phạt đối với cá nhân là 10.000.000-15.000.000 đồng. Kèm theo biện pháp khắc phục: buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật.
Khi nào thì bị truy cứu hình sự?
Tội danh phù hợp nhất cho hành vi đăng một ảnh nhạy cảm thật lên mạng để bôi nhọ là tội làm nhục người khác, Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015. Khoản 1: cảnh cáo, phạt tiền 10.000.000-30.000.000 đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Khoản 2: phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm khi phạm tội 02 lần trở lên, đối với 02 người trở lên, sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội, hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%. Khoản 3: phạt tù từ 02 năm đến 05 năm khi gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên, hoặc làm nạn nhân tự sát.
Vì đăng lên mạng xã hội nên hành vi thuộc tình tiết "sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội" tại điểm e khoản 2 Điều 155, khung áp dụng là tù từ 03 tháng đến 02 năm, không phải khung khoản 1.
Tội vu khống, Điều 156, chỉ áp dụng khi nội dung tung lên mạng là bịa đặt, sai sự thật. Ảnh thật bị tung lên để làm nhục thì xem xét Điều 155, không phải Điều 156.
Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy, Điều 326 Bộ luật Hình sự 2015, có ngưỡng định lượng: khoản 1 yêu cầu dữ liệu từ 01 GB đến dưới 05 GB, hoặc ảnh từ 100 đến dưới 200 ảnh, hoặc phổ biến cho 10-20 người. Một ảnh hoặc video ngắn không đủ dung lượng 01 GB và không chứng minh được đã phổ biến cho từ 10 người trở lên thì có thể không cấu thành tội này, và Điều 155 là tội danh phù hợp hơn. Nếu đã đủ ngưỡng khoản 1 mà hành vi lại thực hiện qua mạng internet thì có thể rơi vào khoản 2, khung 03-10 năm tù. Khoản 3 có khung 07-15 năm tù khi dữ liệu từ 10 GB trở lên, ảnh từ 500 ảnh trở lên, hoặc phổ biến cho 101 người trở lên.
Nếu dùng ảnh để đe dọa, ép đưa tiền thì thêm tội cưỡng đoạt tài sản, Điều 170. Nếu ép quan hệ tình dục thì thêm tội hiếp dâm, Điều 141. Các vụ đã xét xử thường kèm thêm tội danh khác.
Nạn nhân được bồi thường bao nhiêu?
Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thiệt hại gồm chi phí khắc phục, thu nhập thực tế bị mất, và khoản bù đắp tổn thất về tinh thần. Mức bù đắp tổn thất tinh thần do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người bị hại không quá 10 lần mức lương cơ sở.
Mức lương cơ sở hiện hành là 2.340.000 đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, từ 01/07/2024. Mức bồi thường tổn thất tinh thần tối đa khi không thỏa thuận được là 10 x 2.340.000 = 23.400.000 đồng cho một người bị hại, chưa gồm chi phí khắc phục và thu nhập thực tế bị mất, tính riêng theo chứng cứ.
Nạn nhân nên làm gì đầu tiên?
- Giữ bằng chứng ngay, trước khi nội dung bị xóa: chụp màn hình bài viết, bình luận, đường dẫn, tên tài khoản, thời điểm đăng. Lưu file ảnh, video nếu có. Không xóa tin nhắn hay bài đăng gốc.
- Lập vi bằng tại Văn phòng Thừa phát lại để cố định bằng chứng điện tử, phục vụ điều tra, tố tụng về sau.
- Yêu cầu gỡ bỏ nội dung qua công cụ báo cáo của nền tảng mạng xã hội.
- Trình báo công an nơi cư trú, hoặc Phòng An ninh mạng, hoặc Cục An ninh mạng (A05) thuộc Bộ Công an.
- Phản ánh đến Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử để yêu cầu hỗ trợ gỡ bỏ, chặn truy cập đến nội dung vi phạm.
- Khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi người vi phạm cư trú để yêu cầu chấm dứt hành vi, gỡ bỏ, xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại theo Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015.
Tóm lại, tung ảnh nhạy cảm của người yêu cũ lên mạng không phải chuyện đùa sau chia tay. Người đăng có thể mất 5-15 triệu đồng tiền phạt, đối mặt khung tù 3 tháng đến 2 năm, và bồi thường tới 23,4 triệu đồng. Còn nạn nhân, việc đầu tiên không phải đôi co với người đăng mà là giữ bằng chứng ngay, vì bằng chứng điện tử biến mất rất nhanh.


