Nghỉ ốm hưởng BHXH 2026: được hưởng 75% lương, tối đa 60 ngày mỗi năm
Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động đóng BHXH bắt buộc khi nghỉ ốm được hưởng 75% tiền lương đóng BHXH, tối đa 30, 40 hoặc 60 ngày làm việc mỗi năm tùy số năm đóng. Bệnh cần chữa trị dài ngày không còn giới hạn 180 ngày như luật cũ.

Ốm phải nghỉ làm, tháng đó có bị cắt hết lương không? Câu trả lời là không. Nếu bạn đang đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, quỹ bảo hiểm xã hội sẽ trả thay cho bạn 75% tiền lương đóng BHXH trong thời gian nghỉ ốm, theo chế độ ốm đau tại Điều 41 đến Điều 49 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025).
Được nghỉ hưởng chế độ ốm đau tối đa bao nhiêu ngày?
Thời gian hưởng tính theo ngày làm việc, không kể ngày nghỉ lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Số ngày tối đa trong một năm phụ thuộc vào thời gian bạn đã đóng BHXH và điều kiện làm việc:
Điểm thay đổi lớn nhất so với luật cũ: người mắc bệnh cần chữa trị dài ngày không còn được nghỉ riêng tới 180 ngày. Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, bệnh dài ngày được hưởng tối đa 180 ngày tính cả ngày lễ, Tết và ngày nghỉ hằng tuần. Từ ngày 1/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bỏ hẳn quy định này. Người mắc bệnh dài ngày cũng chỉ được hưởng mức 75% trong đúng số ngày ở bảng trên. Hết số ngày đó mà vẫn phải điều trị thì được hưởng tiếp, nhưng ở mức thấp hơn.
Hết số ngày 75% thì hưởng bao nhiêu?
Với bệnh thuộc danh mục cần chữa trị dài ngày do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành, sau khi hết số ngày hưởng 75%, người lao động vẫn được hưởng tiếp chế độ ốm đau ở mức:
- 65% nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 30 năm trở lên.
- 55% nếu đã đóng từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm.
- 50% nếu đã đóng BHXH dưới 15 năm.
Mức hưởng vẫn tính trên tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước tháng nghỉ việc. Danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày được hướng dẫn tại Thông tư 25/2025/TT-BYT.
Cách tính tiền nghỉ ốm: lương tháng chia 24 rồi nhân 75%
Công thức tính theo Điều 45 Luật Bảo hiểm xã hội 2024:
Mức hưởng một tháng = 75% x tiền lương tháng đóng BHXH của tháng liền kề trước tháng nghỉ việc.
Mức hưởng một ngày = mức hưởng một tháng chia cho 24 ngày.
Ví dụ: bạn đóng BHXH trên mức lương 12 triệu đồng/tháng, nghỉ ốm 10 ngày làm việc. Mức hưởng một ngày là 12 triệu x 75% / 24 = 375.000 đồng. 10 ngày bạn nhận 3.750.000 đồng từ quỹ BHXH.
Lưu ý: tiền lương làm căn cứ tính là tiền lương tháng đóng BHXH, không phải tổng thu nhập thực nhận. Nếu công ty đóng BHXH cho bạn ở mức thấp hơn lương thực tế, trợ cấp ốm đau cũng tính theo mức đóng đó.
Con ốm, cha mẹ được nghỉ bao nhiêu ngày?
Khi con dưới 7 tuổi bị ốm, cha hoặc mẹ đang đóng BHXH bắt buộc được nghỉ chăm con và hưởng chế độ ốm đau, tối đa trong một năm cho mỗi con:
- 20 ngày làm việc nếu con dưới 3 tuổi.
- 15 ngày làm việc nếu con từ 3 tuổi đến dưới 7 tuổi.
Cả cha và mẹ đều có quyền này, không phải chỉ một người. Nếu cả hai cùng đóng BHXH, mỗi người được hưởng số ngày riêng theo quy định.
Nghỉ nửa ngày cũng được hưởng, hồ sơ nộp trong 45 ngày
Một điểm mới có lợi cho người lao động: từ ngày 1/7/2025, nghỉ ốm nửa ngày cũng được giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thay vì chỉ tính ngày nghỉ nguyên ngày như trước.
Về thủ tục, người lao động cần có giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH do cơ sở khám chữa bệnh cấp, hoặc giấy ra viện. Hồ sơ phải nộp cho người sử dụng lao động trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc. Quá hạn này, quyền lợi có thể bị ảnh hưởng, nên đừng để giấy tờ nằm trong ngăn bàn quá lâu.
Sau thời gian nghỉ ốm, nếu sức khỏe chưa hồi phục, người lao động còn được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe từ 5 đến 10 ngày, hưởng 30% mức tham chiếu mỗi ngày, theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Khi nào công ty được cho nghỉ việc vì ốm dài ngày?
Nghỉ ốm dài ngày không đồng nghĩa với mất việc ngay. Theo điểm b khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, công ty chỉ được đơn phương chấm dứt hợp đồng khi người lao động đã điều trị liên tục đủ mốc mà khả năng lao động chưa hồi phục: 12 tháng với hợp đồng không xác định thời hạn, 6 tháng với hợp đồng từ 12 đến 36 tháng, và quá nửa thời hạn hợp đồng với hợp đồng dưới 12 tháng. Thời hạn báo trước trong trường hợp này chỉ là ít nhất 3 ngày làm việc.
Trong thời gian nghỉ hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng, người lao động vẫn được hưởng bảo hiểm y tế. Ốm đau là rủi ro ai cũng có thể gặp, và chế độ ốm đau tồn tại để thu nhập của bạn không đứt đoạn trong lúc điều trị. Biết rõ số ngày và mức hưởng của mình là cách đơn giản nhất để không bị thiệt.


