Chủ trọ thu tiền điện 5.000 đồng/kWh: phạt tới 30 triệu, người thuê đòi lại tiền thế nào?
Chủ trọ thu 5.000 đồng/kWh là sai luật, vì mức này vượt cả bậc giá cao nhất của nhà nước, kể cả khi đã cộng VAT 8%. Thu cao hơn quy định có thể bị phạt 20-30 triệu đồng và phải hoàn trả số tiền thu thừa.

Thuê phòng trọ 2 triệu đồng một tháng, cuối tháng hóa đơn điện 500.000 đồng cho 100 số điện. Chủ trọ thu 5.000 đồng một số. Nghe thì quen, nhưng mức này vượt cả bậc giá cao nhất của nhà nước.
Chủ trọ thu 5.000 đồng/kWh có đúng luật không?
Không đúng luật. Chủ nhà trọ không được thu tiền điện cao hơn giá nhà nước quy định. Mức 5.000 đồng/kWh vượt cả bậc cao nhất của biểu giá điện sinh hoạt hiện hành, kể cả khi đã cộng VAT 8%.
Giá điện nhà nước quy định hiện nay là bao nhiêu?
Từ 01/11/2026, biểu giá điện sinh hoạt còn 5 bậc theo Quyết định 2892/QĐ-BCT, giá chưa gồm VAT: bậc 1 (0-100 kWh) 1.901 đồng/kWh, bậc 2 (101-200 kWh) 2.289 đồng/kWh, bậc 3 (201-400 kWh) 2.894 đồng/kWh, bậc 4 (401-700 kWh) 3.456 đồng/kWh, bậc 5 (từ 701 kWh trở lên) 3.844 đồng/kWh.
Đã gồm VAT 8%, các bậc lần lượt là 2.053, 2.472, 3.126, 3.732 và 4.152 đồng/kWh. Bậc cao nhất đã gồm VAT là 4.152 đồng, vẫn thấp hơn 5.000 đồng. Trước 01/11/2026, biểu 6 bậc cũ có bậc cao nhất là 3.460 đồng chưa VAT, 3.737 đồng đã gồm VAT, cũng thấp hơn 5.000 đồng.
Thực tế đã ghi nhận nhiều chủ nhà trọ thu 3.000-5.000 đồng/kWh, có trường hợp thu 3.500, 4.000, 4.500 đồng/kWh. Các mức này đều vượt giá quy định nếu áp cho toàn bộ sản lượng.
Chủ trọ được tính tiền điện cho người thuê như thế nào?
Thông tư 60/2025/TT-BCT ngày 02/12/2025 của Bộ Công Thương quy định về thực hiện giá bán điện, có hiệu lực từ 02/12/2025, thay cho Thông tư 16/2014/TT-BCT. Khoản 5 Điều 12 của thông tư này quy định về bên mua điện sử dụng vào mục đích sinh hoạt của người thuê nhà để ở.
Tại mỗi địa chỉ nhà cho thuê, bên bán điện chỉ giao kết một hợp đồng mua bán điện duy nhất. Trường hợp cho hộ gia đình thuê thì mỗi hộ gia đình thuê nhà được tính một định mức. Trường hợp cho sinh viên, người lao động thuê nhà: hợp đồng thuê từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú, thường trú thì tính định mức theo số người, cứ 04 người được tính là 01 hộ sử dụng điện. Hợp đồng dưới 12 tháng và chủ nhà không kê khai được đầy đủ số người sử dụng điện thì áp dụng giá bán lẻ điện sinh hoạt của bậc 2, tức khoảng 101-200 kWh, cho toàn bộ sản lượng điện đo đếm được tại công tơ. Khi số người thuê thay đổi, chủ nhà có trách nhiệm thông báo để điều chỉnh định mức.
Quy tắc quan trọng nhất: trường hợp người thuê nhà không giao kết hợp đồng trực tiếp với bên bán điện thì tổng tiền điện chủ nhà cho thuê thu của người thuê nhà không được vượt quá tiền điện trong hóa đơn tiền điện hằng tháng do đơn vị bán lẻ điện phát hành. Nói gọn: chủ trọ thu hộ, không được lời trên tiền điện.
Ví dụ: 100 số điện thì phải trả bao nhiêu?
Phòng trọ dùng 100 kWh/tháng, hợp đồng dưới 12 tháng, chủ nhà không kê khai đủ số người, áp giá bậc 2 là 2.289 đồng/kWh chưa VAT theo biểu 5 bậc từ 01/11/2026. Tiền điện đúng là 100 x 2.289 = 228.900 đồng chưa VAT, 247.212 đồng đã gồm VAT 8%. Nếu chủ trọ thu 5.000 đồng/kWh thì phải trả 500.000 đồng, chênh 252.788 đồng so với mức đúng đã gồm VAT.
Thu cao hơn quy định thì bị phạt bao nhiêu?
Khoản 7 Điều 13 Nghị định 133/2026/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện để phục vụ mục đích sinh hoạt.
Ngoài phạt tiền, người cho thuê nhà còn phải hoàn trả cho người thuê nhà số tiền đã thu thừa và tiền lãi theo quy định, nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền phạt tiền đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân theo khoản 1 Điều 24 Nghị định 133/2026/NĐ-CP.
Thực tế thi hành: việc xử phạt chủ nhà trọ thu tiền điện cao rất hiếm xảy ra, vì người thuê nhà thường không phản ánh và cứ chấp nhận đóng. Nhưng hiếm bị phạt không có nghĩa là được phép thu cao.
Người thuê trọ bị thu cao thì làm gì?
- Bước 1: trao đổi trực tiếp với chủ nhà trọ, yêu cầu tính đúng hóa đơn, đúng định mức, đúng bậc giá theo Thông tư 60/2025/TT-BCT.
- Bước 2: tự theo dõi sản lượng điện sử dụng, kiểm tra chỉ số công tơ và số tiền điện phải thanh toán, giữ lại hóa đơn, biên lai, tin nhắn, hình ảnh công tơ làm bằng chứng.
- Bước 3: phản ánh đến Ủy ban nhân dân phường, xã nơi cư trú để được xem xét, kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền.
- Bước 4: phản ánh đến công ty điện lực địa phương hoặc đơn vị bán lẻ điện nơi ký hợp đồng mua bán điện, yêu cầu hướng dẫn và kiểm tra việc tính định mức, tính tiền điện cho người thuê nhà.
- Bước 5: phản ánh đến Sở Công Thương hoặc Thanh tra Sở Công Thương.
Lưu ý về công tơ nhánh: điện lực chỉ quản lý đồng hồ tổng, các đồng hồ nhánh bên trong dãy trọ do chủ trọ tự mua, lắp đặt và quản lý. Người thuê nghi ngờ công tơ nhánh chạy sai cần yêu cầu kiểm tra, đối chiếu với đồng hồ tổng và giữ bằng chứng.
Tóm lại, chủ trọ thu 5.000 đồng/kWh là sai luật dù tính theo biểu giá nào. Người thuê có quyền yêu cầu tính đúng giá, giữ lại mọi hóa đơn và tin nhắn làm bằng chứng, và phản ánh lên UBND phường, xã hoặc công ty điện lực nếu chủ trọ không chịu sửa. Im lặng đóng tiền là cách nhanh nhất để tháng nào cũng mất thêm vài trăm nghìn đồng.


